Rezonans magnetyczny kręgosłupa - kiedy lekarz go zleca

Czym jest rezonans magnetyczny kręgosłupa

Rezonans to jedno z badań, które warto mieć przygotowane jeszcze przed wizytą - piszemy o tym szerzej w artykule jakie badania warto mieć przed wizytą u neurochirurga. Badanie wykorzystuje pole magnetyczne i fale radiowe, bez użycia promieniowania rentgenowskiego, do stworzenia bardzo dokładnych obrazów tkanek miękkich - krążków międzykręgowych, więzadeł, rdzenia kręgowego i korzeni nerwowych. To właśnie dzięki tej dokładności rezonans jest badaniem z wyboru przy podejrzeniu dyskopatii czy przepukliny krążka.

W przeciwieństwie do tomografii komputerowej czy zdjęcia RTG, rezonans nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, dlatego uznawany jest za badanie bezpieczne i może być powtarzany bez obaw o dawkę promieniowania, o ile nie ma innych przeciwwskazań. To jedna z przyczyn, dla których jest chętnie wybierany zarówno do diagnostyki, jak i do kontrolnego monitorowania zmian w czasie. Rezonans magnetyczny bywa wykonywany zarówno dla jednego, konkretnego odcinka kręgosłupa, jak i, rzadziej, dla większego zakresu, jeśli objawy nie pozwalają jednoznacznie ustalić poziomu problemu. Decyzję o zakresie badania podejmuje zwykle lekarz kierujący, biorąc pod uwagę charakter i lokalizację zgłaszanych dolegliwości.

Kiedy lekarz kieruje na rezonans kręgosłupa

Najczęstszym wskazaniem jest ból promieniujący do kończyny, który nie ustępuje mimo kilku tygodni leczenia zachowawczego, a także towarzyszące mu drętwienie lub osłabienie siły mięśniowej. Rezonans zleca się również wtedy, gdy lekarz rozważa skierowanie na konsultację neurochirurgiczną i chce mieć obiektywny obraz sytuacji przed rozmową o dalszym leczeniu, w tym o tym, kiedy operacja kręgosłupa jest naprawdę konieczna.

Rzadziej, ale równie zasadnie, rezonans wykonuje się przy podejrzeniu zmian innych niż typowa dyskopatia - w tym zmian rozrostowych w obrębie kanału kręgowego, o których piszemy w artykule guzy układu nerwowego - jakie objawy powinny zaniepokoić. W takich sytuacjach dokładność rezonansu ma szczególne znaczenie dla dalszego postępowania.

Rezonans bywa też pomocny w sytuacjach, gdy objawy nie do końca odpowiadają typowemu obrazowi klinicznemu i lekarz chce wykluczyć rzadsze przyczyny dolegliwości. Więcej o tym, jakie objawy zwykle kierują pacjenta na konsultację specjalistyczną, piszemy w artykule neurochirurg - kiedy problem z kręgosłupem wymaga tej konsultacji. Rezonans bywa też elementem oceny przed niektórymi zabiegami z zakresu rehabilitacji inwazyjnej, gdy lekarz chce dokładnie zlokalizować źródło bólu przed podaniem iniekcji w okolicę kręgosłupa.

Jak wygląda badanie i jak się przygotować

Podczas badania pacjent leży nieruchomo na specjalnym stole, który wsuwany jest do wnętrza aparatu w kształcie tunelu. Badanie jednego odcinka kręgosłupa trwa zwykle od kilkunastu do około trzydziestu minut. Najważniejsze jest utrzymanie nieruchomej pozycji - każdy ruch może rozmazać obraz i wydłużyć czas badania.

Przed wejściem do pracowni trzeba zdjąć wszystkie metalowe przedmioty - biżuterię, zegarek, czasem także ubrania z metalowymi elementami. Personel zawsze pyta o ewentualne implanty, rozrusznik serca, metalowe opiłki w oku po dawnych urazach czy klaustrofobię - warto zgłosić to wcześniej, jeszcze przy rejestracji.

Czas oczekiwania na opis wyniku zależy od pracowni - w niektórych placówkach dostępny jest już następnego dnia roboczego, w innych trzeba poczekać kilka dni, zwłaszcza przy standardowych, niepilnych skierowaniach. Osoby odczuwające silny lęk przed zamkniętą przestrzenią mogą zapytać o dostępność aparatu o szerszym tunelu lub o możliwość zastosowania łagodnego środka uspokajającego przed badaniem - takie rozwiązania oferuje coraz więcej pracowni. Po badaniu pacjent może zwykle od razu wrócić do codziennych zajęć, w tym prowadzić samochód, ponieważ badanie nie wiąże się z żadnym środkiem znieczulającym. Wyjątkiem są sytuacje, w których zastosowano lekką sedację z powodu silnej klaustrofobii - wtedy zaleca się powrót do domu pod opieką drugiej osoby.

Ile kosztuje rezonans kręgosłupa

Ceny prywatnego badania różnią się w zależności od miasta, liczby badanych odcinków i tego, czy konieczne jest podanie kontrastu. Poniższe widełki mają charakter orientacyjny.

Wersja finansowana przez NFZ jest bezpłatna, ale wymaga skierowania i wiąże się z dłuższym czasem oczekiwania, który w niektórych regionach i przy badaniach niepilnych może wynosić nawet kilka miesięcy. Dlatego przy nasilonych objawach wielu pacjentów decyduje się na badanie prywatne, żeby szybciej uzyskać podstawę do dalszej konsultacji, na przykład u neurochirurga.

Na cenę badania wpływa też to, czy pracownia korzysta z nowszego, silniejszego aparatu - zwykle oznacza to krótszy czas badania i bardziej szczegółowy obraz, ale też wyższą cenę usługi. Przy wyborze pracowni warto zwrócić uwagę nie tylko na cenę, ale też na to, czy w cenę wliczony jest już pełny opis wykonany przez lekarza radiologa, a nie tylko nagranie samych obrazów. Warto też zapytać, czy cena obejmuje nośnik z zapisem badania - płytę CD lub dostęp do platformy internetowej - ponieważ część placówek nalicza za to dodatkową, niewielką opłatę.